Page 12 - cover
P. 12
10 ;sia y;a jk l,dmh
Y%S ,dxflah wmg jir 2500lg wêl l,la ,xldfõ fiajh fldg f.dafõ m%;srdchd
fm%!V b;sydihla we;' fuu w;s oS¾> jQ b;sydih jYfhka m;aj .sh fodka fcrksfudao wifõÿ" ;ud
;=, wmf.a ud;DN+ñhg t,a, jQ i;=re wdl%uK ,xldfõ lms;dka ckrd,ajrhd jYfhka rdcldrs l<
wmuKh' úfYaIfhkau mdKavH" fpda," rdIa;%l+g" iufha Wvrg rdcOdksh hg;a lr .ekSug .;a Wml%u
ld,sx." cdjl hkdoS wdishd;sl rKldókaf.a fuf,i wdvïnrj bosrsm;a lrhs'
wdl%uK j,ska fukau mD;=.Sis" ,kafoais iy bx.%Sis “Tjqkaf.a wdydr øjH úkdYlr ouñka iy
jeks hqfrdamdkq wêrdcHjdoSkaf.a w;sYh úkdYldrS Tjqkaf.a f.rs yrla wm w,ajd.;a m%foaYj,g t,jd
wdl%uKj,go uqyqKoSug wmg isÿúh' fndfyda ouñka tu m%foaYj, jeishka w,ajd.ksñka fyda urd
úfoaYSh i;=re wdl%uK je,elaùug wmg yelsjqjo ouñka tys cSjh fifuka fifuka is|s,jk wruqKska
Tjqka fuys frdamKh l, we;eï wd.ka;=l iudc iïmQ¾K hqoaO Yla;shu fhdod jirlg jrla thg
ixialD;sldx.hka /ila wmf.a iajfoaYsh ixialD;shg myrfoñka tu rdcOdkshg úreoaOj uu ksrka;r
wd.ukh úh' tf,i fu/áhkag úúOdldr iudc hqoaOhl fhÿfkñ' th iïmQ¾Kfhkau ckY=kH jk
ixialD;sldx.hka odhdo l, wdl%uKslhka w;r ;=re ody;r yeúrsos úhfkys Tíng tlu ;reKhl=j;a
mD;=.Siskag ysñjkafka iqúfYaIs ia:dkhls' fuu ,smsh cSj;aj isàug fkdi,ajk whqrska úkdYlrñka fï
u.ska l%s'j 1505 isg l%s'j 1658 ld,h ;=< mD;=.Siska hqoaO ld,fhau tu rdcOdksfhys f,a .,d hEug
iy fu/áhka w;r meje;s úúO úIhsl iïnkaO;d i,iajñka urKhg m;a l< hq;=h'
ms<sn|j ixlaIsma; wOHkhla lsrSug wfmalaIs;h' fï mrsoafoka ,xldfõ fjr<nv l,dmfha;a"
Wvrg rdcOdksfha m%;Hka; m%foaYj,;a uy;a
l%s'j 1505 fyda l%s'j 1506 ^uydpd¾h uekaosia úkdYhla isÿl, mD;=.Sisyq ñIkdrsjre ,jd l%sia;shdks
frdayKërhkag wkqj& ,laosjg iïm%dma; jQ wd.u jHdma; l,y' fjr<nv iajfoaYslhkag l=re÷
mD;=.SiSkag m%:ufhkau wjYH jQfha furg fj<| we;=`Mj jákd lDIs fNda. jeùug iy mrsfNdackhg
taldêldrh wrdîkaf.ka Wÿrd.ekSuh' kuq;a tu iqÿiq mrsos ksIamdokh lsrSug;a n, l,y' tfiau
;;a;ajh fjkiajQfha l%s'j 1521 úchnd fld,a,fhka Tjqyq uq;=" ueKsla" we;=ka" we;ao, jeks jákd øjH
wk;=rejh' fuysoS y;ajeks nqjfklndyq rcq m%uqL furáka fyd|skaa fyda krlska ,ndf.k b;d wêl
fldaÜfÜ rdcOdksfha wdrlaIlhka jQ mD;=.SiSyq miqj ñ,lg wdishd;sl iy hqfrdamshdkq rgj,g wf,ú
iajlSh foaYmd,k wd.ñl yd wd¾Ól ie,iqï idlaId;a l,y' ,xldfõ iajlSh hg;a úcs;j, n,fldgq úYd,
lr.ekSug fjroerEy' ful, iajlSh mru i;=rkaj m%udKhla msysgqjñka mD;=.Sisyq w;sYh or|vq md,khla
isá iS;djl rdcOdksh iu. úkdYldrS hqoaOhl ksr; f.k .shy' flfia fj;;a Wvrg - ´,kao taldnoaO
jQ mD;=.Sisyq l%ul%ufhka iS;djl" fldaÜfÜ" hdmkh m%ydrfhka l%s'j 1658 mD;=.Sis md,kh furáka ;=rkaj
hk rdcOdkssj, n,h ;yjqre lr.;ay' fï w;r .sh nj ienEh' tfy;a Tjqka furgg y÷kajdÿka
fldaÜfÜ wjidk md,l fodka cqjka O¾umd, úiska m%n,;u ixialD;sldx.hla jkafka frdaudkq lf;da,sl
;E.s Tmamqjla u.ska fldaÜfÜ rdcOdksh mD;=.Siskag wd.uhs'
mejrEy' th l%s'j 1597 u,ajdfka .súiqfuka ;jÿrg;a ,xldjg meñKs w,q;a mD;=.Sisyq b;d ukao.dój
kS;Hdkql+,j ;yjqre flßks' bka miqj mD;=.SiSkag lf;da,sl wd.u m%pdrh l,y' tfy;a l%s'j 1543 cqjka
Wvrg rdcOdkshg tfrysj oS¾>ld,Sk hqoaOhl o ú,do fldkafoa msh;=ud m%uqL ñIkdÍka msrsila
ksr;ùug isÿúh' úfYaIfhkau 1 jeks úu,O¾uiQrsh" úiska osjhsk mqrd lf;da,sl wd.u m%pdrh l,y' tys
fikr;a" fojeks rdcisxy rcjre m%uqL Wv/áhka m%;sm,hla f,i l%s'j 1557 fodka cqjka O¾umd,hka
w;ska ms<sfj,ska oka;=f¾" n,k" rKafoksj, iy m%uqL fldaÜfÜ rc f.or m%N+jre /ila lf;da,sl
.kafkdarefõoS msg msgu myrlEug mD;=.Siskag isÿúh' wd.u je<| .;ay' fciqhsÜ" T.iaáhdk" fvdñksldkq
m%n, kdúl Yla;Ska ysñ ,kafoaiska yd ikaOdkhlg ksldhkag wh;a ñIkdrSjrekao furgg meñK O¾u
meñKs Wv/áhka l%s'j 1658 muK mD;=.Sis iyuq,skau m%pdrK lghq;=j, ksr; jQy' tys m%;sm,hla f,i l%s'j
,xldfjka m,jd yershy' tfy;a Tjqka fu/áhkag 1658 oS mD;=.Siska t,jd ouk úg furg isá lf;da,sl
isÿl, úkdYh iq`Mmgq ke;' ck.ykh 250"000 lg wêl ixLHdjla nj ,kafoais
jd¾;dj, i|yka fjhs' óg wu;rj il%fuka;= lsrSu"
iajlSh wruqKq ;yjqre lr.ekSfï l%shdj,sfhaoS fn!;siau lsrSu" lka;dre lsrSu" fnkaidre lsrSu
w;sYh lDDr m%;sm;a;s wkq.ukh l< mD;=.Sisyq jeks lf;da,sl pdrs;% jdrs;% ,dxlslhkag yqrelf,ao
le<Ks úydrh we;=M úydria:dk msrsfjka wkHd. mD;=.Sisyqh' óiu" l=reih hk jpko mD;=.Sis tajdh'
ñl isoaOia:dk iïmQ¾Kfhkau fld,a,ld úkdY isxy, wdhqO kdudj,shg ;=jlal=j
l,y' tu m%foaYj, cSj;a jQ wjqreÿ 14 g jeä msrsñka ld,;=jlal=j jeks fjä fnfy;a wdY%s; wúwdhqO
>d;kh l,y' ldka;djka ¥IKh l,y' <orejka y÷kajdÿkafka wdrdîka fyda ;=¾lSka úiska nj we;eïyq
fy,sj,ska wek urdoeuQy' ldka;djkaf.a wjhjhka mji;s' Tjqyq ta i|yd fmkajdfokafka ;=jlal=j kue;s
lmd oeuQy' Ok OdkH fld,a, lEy' .DydY%s; i;=ka jpkhhs' th —;=mla˜ hk ;=¾ls jpkfhka ì|S fou<
uialr wkqNj l,y' bvlvï foam, fld,a,lEy' yryd isxy,g wd.ukh jQ jpkhla nj;a Tjqyq fmkajd

