Page 38 - cover
P. 38

36                  ;sia y;a jk l,dmh





                                                                        wka;¾cd,h ;=< úúO wmrdO" ;%ia;jd§ l%shd"
            k
                     j¾;udkfha ck;dj w;r b;du ckm%sh fukau  ñksia cdjdrï" u;aøjH" wúwdhqO wd§ jQ cdjdrï wdÈh
              jvd;a ld¾hlaIu ikaksfõok udOH wka;¾cd,hhs'  isÿjk nj Tn wid we;' kuq;a tajd fld;ekl jkjd±hs
              tys  Ndú;h"  m%udKfhkaa  úYd,  mß.Klfha  isg  Tn fkdokakjd úh yel' tjeks kS;s úfrdaë l%shdjkag
              b;d l=vd cx.u ÿrl:kh (Smart Phone) olajd jHdma;  iïnkaO lKavdhï f,dalh mqrd isák fjk;a tjeks
              ù  mj;sk  w;r  wo  jk  úg  f,dal  .ïudkh  hk  lKavdhï yd ixúOdk iu. in`o;d mj;ajkafka;a"
              ixl,amh wka;¾cd,h yryd Tnf.a we`.s,s ;=vq  tu l%shdjka iy ta iïnkaO .Kqfokq isÿ lrkakkaf.a;a
              iómhgu meñK we;'                                   wka;¾cd,fha w÷re cd,h yrydh' fï iïnkaO ldrKd
                     fndfyda  fofkla  f;dr;=re  fidhd  .ekSu"  fndfyduhla we`. ls,sfmd,d hk iq¨h'
              úfkdaodiajdoh iy wOHdmksl lghq;= i|yd                     w÷re cd,hg iïnkaOùu i`oyd mß.Klfha
              wka;¾cd,h Ndú;d l<o tys ksfIaaol fukau  fufyhqï moaO;sh f,i úkafvdia  (Windows) ks¾foaY
              Nhdkl me;slv ms<sn`o we;s ±kqu b;d w,am fõ'  fkdlrk w;r fï i`oyd ,sklaia (Linux) mdol fïfyhqï
              fuys§ idlÉPd jkafka wka;¾cd,h Ndú;d lsÍfï§  moaO;shla Ndú;d lsÍu jvd;a wdrlaIdldÍ fõ' ;jo fuh
              ie,ls,su;a úh hq;= uQ,sl lreKq .ek fkdjk w;r  wkkH;djh fy<s fkdjk wka;¾cd, m%fõY uDÿldx.
              wka;¾cd,fha mj;sk Tn ±kqjkaúh hq;= fjk;a  hla (web browser)  yryd isÿ l< hq;=h' fndfyda úg fï ioyd
              me;slvla ms<sn`ojhs' th  w÷re cd,h (Dark web) kñka   Tor web browser Ndú;d flf¾' ukao w÷re cd,h ;=< we;s
              y÷kajk w;r tys mj;sk fndfyda oE hym;a iudchl  oE ljqreka úiska yiqrjkjdo" mßYS,lhka ljqrekao"
              isÿ fkdúh hq;= kS;s úfrdaë lghq;= jk w;r tys  fld;kl isg l%shd;aul jkjdo hkak lsisfjl=g fidhd
              isÿjk fndfyduhla l%shdldrlï w;s Nhdklh'            .; fkdyel' ish,a, ks¾kdñlh' fï yd iïnkaO fndfyda
                     w÷re cd,h .ek ±kqj;a ùug m%:u wm  msßia f.da,Sh ;%ia;jdoh yd md;d,h iu. iïnkaO ù
              ±kqj;a úh hq;= fohla fõ' th .eUqre cd,h (Deep      isá;s'  fndfyda  .Kqfokq  isÿ  jkafka  ìÜfldhska  (Bitcoin)
              web) f,i ye|skafõ' .eUqre cd,h f,i ie,flkafka  yrydh' th bf,lafg%dksla" w;:H (virtual) uqo,a tallhla
              google.com fijqï hka;%  (Serch  Engine& u`.ska fiùug  jk w;r f,dj mqrd fuu uqo,a tallh yryd .Kqfokq
              fkdyels kuq;a wka;¾cd,h ;=< mj;sk fjí wvú"  isÿ  fõ'  fuys  úfYaI;ajh  tys  fjf<ofmd<  w.h  u;
              o;a; .nvd  (Database) mßYS,l kdu  (user  name) iy  Tng ìÜfldhska ñ,§ .; yelsuq;a th fN!;slj ldis
              uqrmo  (password) u`.ska m%fõY úh hq;= wka;¾cd,h  fyda  fkdaÜgq  f,i Tng  ±l  n,d  .; fkdyel'  ish¨
              ;=< mj;sk fm!oa.,sl .sKqï ^Wod( Tfí gmail úÿHq;a  f.ùï iy ñ,§ .ekSï wka;¾cd,h yryd isÿ fõ' kuq;a
              ;eme,a .sKqï ;=< we;s ,sms" Tfí  Facebook .sKqfï  ta ioyd nexl= iïnkaO fkdfõ' uqo,a yqjudrej b;d
              we;s Tfí fm!oa.,sl f;dr;=re yd m%isoaO fkdl<  fõ.j;ah'
              PdhdrEm wdÈh&" úúO wdh;k j, wNHka;r fjí  ish,a, uqo,g isÿjk f,dalh ;=< fnfyúka kS;s úfrdaê
              wvú wdÈhhs'                                        iy iudc úfrdaë l%shdjka fuys isÿfõ' uqo,g ñkS
                     c,fha mdfjk úYd, whsia lkaola iïmQ¾K  ueÍu" u;aøjH fj<odu" .sks wú fj<odu" mß.Kl
              wka;¾cd,hg iudk l, fyd;a c,h ;=< .s,S we;s  o;a; fidrd .ekSu" ihsn¾ m%ydr"jHdc fl%äÜ ldâ
              msg;g fkdfmfkk úYd, fldgi .eUqre cd,h f,i;a  úlsKsu" ñksia cdjdrï wd§ jQ kS;s úfrdaë l%shd ish,a,u
              c,fhka by,g msg;g fmfkk iq`: fldgi u;=msg  mdfya fuys isÿjk w;r uqo,g tjeksfoa isÿ lrkakka
              cd,h (Surface web) f,i;a y`ÿkajhs' .eUqre cd,h f,i  tys nyq,j isà' wjYH jkafka Tjqka iïnkaO lrf.k
              .efkk m%udKh uq¨ wka;¾cd, Odß;djfhka  98% -        wod, weKjqu" úia;r iy uqo,a iu. ,nd §uhs' miqj
              99% muK w;s úYd, m%udKhla f,i ie,flk w;r  Tn  fjkqfjka  Tjqka  tu  ld¾hka  isÿlrkq  ,efí'  óg
              ´kEu flfkl= yg msúissh yels fldgi jk u;=msg  wu;rj r;= ldur (Red Room) kïka y`ÿkajk icSù ùäfhda
              cd,h 1% - 2% muK l=vd m%udKhlg iSudfõ'             jevigyka we;s w;r tysoS ia;%s ¥IK" <ud wmpdr" hï
                     wm idlÉPd lrk w÷re cd,h" .eUqre cd,fha  hï mqoa.,hka yg jo §ï" ysxid lsÍï iy we;eï úg
              Wm fldgila  f,i  ie,lsh yel' tys ießieÍu  >d;kh lsÍï mjd úldYh lrk w;r tjeks foa" f,a
              b;d m%fõYfuka l< hq;= w;r fï i`oyd Ndú;d lrk  msmdis; yd úlD;s udkisl ;;ajhka we;s mqoa.,hska
              Wmdx.j, iy tys we;s o;a; j, wdrlaIdj ms<sn`oj  uqo,a f.jd keröu u.ska úkaokhla ,nhs'
              b;d fyd| ±kqula we;akï muKla w÷re cd,fha                  w÷re cd,h ;=<ska .skswú" úúO u;a øjH
              ießieÍug ks¾foaY flf¾' ;jo fï ms<sn`o ksis  j¾." fl!;=l NdKaav wd§ rgj, úlsKsug yd fnod
              ±kqula fkdue;sj w`ÿre cd,fha ießieÍu u.ska Tfns  yeÍug ;ykï iy kS;S úfrdAë fndfyda oE úlsKSsug
              o;a; fjk;a flfkl= yg fidrd .ekSug jeä bvla  yd ñ,g .ekSug yel' wjYH whg ta i|yd fiajd
              we;s neúka tfia isÿ fkdlrk fuka ,smsh lshùug  imhk mqoa.,hka yd lKavdhï fï w÷re cd,h yryd
              m%:u Tfnka b,a,d isáñ' thg fya;=j w`ÿre cd, ;=<  iïnkaO lr .; yel' ;jo mß.Kl j, o;a; fidrd
              mß.Kl o;a; fidrlï lsÍSï ^hacking) iy ihsn¾  .kakka  (hackers) hk ihsn¾ m%ydr yryd o;a; moaO;s
              m%ydrhka (cyber attacks) iq,n neúks'               úkdY lrkakka  (cyber attackers) wd§ka yryd uqo,a f.jd
   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43